In de ochtend geven enkele gekwalificeerde sprekers, verbonden aan gerenommeerde instanties vanuit hun eigen expertise een vakinhoudelijke en praktijkgerichte presentatie. Met een korte stelling schetsen zij de huidige status van taalvaardigheid en de vernieuwende positie van het handschriftonderwijs binnen het toekomstige curriculum.

Ontwikkelingen in het Nederlands taalonderwijs in het primair en voortgezet onderwijs

dr. Gerdineke van Silfhout


SLO, nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling,
Leerplanontwikkelaar taal en toetsing

Expertise: Gerdineke van Silfhout werkt als taalexpert aan projecten rondom geïntegreerd taalonderwijs en literatuuronderwijs. Ze is als curriculumexpert betrokken bij de landelijke curriculumherziening Curriculum.nu.

Taalonderwijs staat volop in de belangstelling van leraren, opleiders, lesmethoden makers, wetenschappers en beleidsmakers en daar is reden toe! Momenteel zijn er allerlei initiatieven zoals het actieplan van de Taalunie en curriculumherziening Curriculum.nu met veel aandacht voor de basis: het goed leren lezen en schrijven. We zullen onze tanden zetten in een flink aantal ontwikkelingen, plannen en initiatieven, waaronder de resultaten van het onlangs uitgevoerde PISA-onderzoek.

Benut de verrijkte omgeving die met de hand schrijven het onderwijs biedt

prof dr. Erik Scherder


Hoogleraar klinische neuropsychologie,
Vrije Universiteit in Amsterdam (VU)

Expertise: Erik Scherder is gespecialiseerd in neuropsychologie en bewegingswetenschappen en onder andere bekent van DWDD en masterclass colleges bij omroep Max. Hij doet veel onderzoek naar de invloed van bewegen op het brein. Hij pleit voor een rijke en uitdagende leeromgeving in het PO en VO.

Hij geeft in een persoonlijke boodschap aan dat het jonge brein het meest gebaat is bij uitdaging. Hij is van mening dat specifiek aandacht voor met de hand schrijven niet alleen in het basisonderwijs moet plaatsvinden, maar juist ook daarna. Hij maakt op de voor hem zo kenmerkende boeiende wijze een toegankelijk bruggetje tussen wetenschap en het onderwijs.

Inspirerende gecombineerde taal en schrijfervaringen uit de praktijk

Annette Benedictus


Consulent taalvorming Stichting Taalvorming

Expertise: Annette Benedictus bezit een brede achtergrond als leerkracht, ergotherapeut, met studies als psychologie en literatuurwetenschappen. Werkt als zelfstandig taalconsulent van diverse taalactiviteiten voor onder andere Stichting Taalvorming.  Initieert stimulerende taalprojecten voor het basisonderwijs aan de hand van verhalen vertellen en schrijven via verhalenzaaien.

Praktijkervaringen rondom taal vanuit een belevingsvolle aanpak. Binnen Taalvorming vormen eigen ervaringen, ideeën en gedachten de basis van het taalonderwijs. Daarmee slaat Taalvorming een brug tussen spreken en schrijven. Van vertellen wat je bedoelt werken leerlingen met behulp van de werkwijze van Stichting Taalvorming naar opschrijven wat je bedoelt.

Toelichting op de curriculum herziening Nederlands in het PO en VO

Ambassadeurs Curriculum.nu Leergebied Nederlands

Expertise: Onlangs zijn de voorstellen door het ontwikkelteam Nederlands gepresenteerd om het curriculum te actualiseren. Dit rapport is onderdeel van het advies ‘Samen bouwen aan het primair en voortgezet onderwijs van morgen’. Leraren en schoolleiders hebben de uitkomsten daarvan onlangs voorgelegd aan het ministerie van onderwijs. Deze voorstellen voor het leergebied Nederlands vormen de basis voor de herziening van de kerndoelen en eindtermen. Het voorstel van het leergebied Nederlands staat niet op zichzelf. Het kent veel verbindingen met andere leergebieden.

Leerlingen werken aan hun taalbewustzijn en taalleervaardigheden, zodat ze doelgericht kunnen communiceren en hun taalgebruik blijven ontwikkelen. Hoe breng je je boodschap over, hoe kun je iets op een andere manier zeggen of schrijven? Ze leren de feedback gebruiken in nieuwe situaties en ze ontwikkelen hun spreek- en schrijfdurf.

Een visie op het handschriftonderwijs aan de hand van het model van de schrifthandeling (PO en VO)

Else Kooijman, MEd


Schriftexpert en publicist

Expertise: Else Kooijman was van 1997 tot 2017 Pabo docent Handschriftonderwijs en schrifteducatie, auteur van Pak je Pen, Van Schrift Naar Schrijven, Bij de les en Vet, vorm en tekst, betrokken bij de kennisbasis Handschrift, handschriftkwaliteit Cito, en oprichter van de gecertificeerde post HBO opleiding Schrijven met pen.

Schrift laat zich definiëren als het geheel van tekens dat gebruikt kan worden om schriftelijk tekst te produceren met de bedoeling om gesproken taal en gedachten herkenbaar vast te leggen, te bewaren en over te brengen. Hoe je tekst ook produceert, telkens vindt er een elementaire schrifthandeling plaats. Welke aspecten spelen een rol tijdens die elementaire schrifthandeling.