Neem in de middag deel aan een boeiende praktijkgerichte workshop. Laat je verrassen door allerlei vernieuwende inzichten en handige tips. De workshops zijn dé inspirerende broedplaats voor kennisoverdracht en het onderling uitwisselen van ervaringen. Kruip in de schoolbank om direct je eigen persoonlijke vaardigheden en creativiteit verder aan te scherpen. Een specifieke workshop is altijd effectief en verhelderend.

Aan de slag met handschriftonderwijs (PO, groep 3 en 4)

Dr. Anneloes Overvelde en Ingrid van Bommel MPPT


Expertise:
Anneloes Overvelde is kinderfysiotherapeut en onderzoeker
Ingrid van Bommel is kinderfysiotherapeut en werkzaam in de eerste lijn

In deze workshop staat de nieuwe informatie over het belang van leren schrijven met de hand centraal. We maken een vertaalslag van kennis naar het leren schrijven met de hand in de klas: welke oefeningen zijn geschikt voor klassikaal handschriftonderwijs, hoe geef je kinderen extra ondersteuning in de groep en wanneer roep je een externe deskundige in? Je krijgt hierbij theorie, maar vooral ook praktische tips om direct toe te passen in je eigen beroepspraktijk.

Ondersteuning bij het handschriftonderwijs (PO, groep 5 tot en met 8 en brugklassen VO)

Marie-Jose de Ridder MA en Annelies de Hoop Med


Expertise: Marie-Jose de Ridder, werkt als docent bij Fontys Hogescholen. Zij doceert en ontwikkelt modules taal en motoriek voor de Masteropleiding van het  Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg. Daarnaast werkt zij als onderwijsadviseur voornamelijk op het gebied van taal/lezen en motoriek.

Annelies de Hoop, na ruim 20 jaar ervaring, als ergotherapeut in de kinderrevalidatie en het speciaal onderwijs, is zij sinds 2014 werkzaam als consulent bij Plein013, een samenwerkingsverband PO in Tilburg om basisscholen te ondersteunen bij de onderwijsbehoeften van leerlingen op het gebied van bewegen en gedrag.  Daarnaast geeft zij vanuit haar eigen bedrijf, X11 ergotherapie & onderwijs, trainingen gericht op zelfsturing en motivatie.

Aan de hand van praktische voorbeelden uit de dagelijkse praktijk laten zij zien hoe handschriftmoeilijkheden gesignaleerd kunnen worden en op welke manier aan verbetering kan worden gewerkt, binnen de basisondersteuning of met extra ondersteuning in de groep. Redenen voor doorverwijzing naar externe begeleiding of behandeling worden besproken. Effectieve feedback principes komen aan bod met als doel dat leerlingen hierbij zelfsturend worden en werken aan eigen verbeterdoelen, met als doel uit te stromen naar het VO met een leesbaar handschrift in een voldoende tempo, om de leerstof goed te kunnen verwerken.

Het handschrift laat je wat zien! (PO en VO)

Greetje Arends-Scheers en Ans van Zuylen, Schrijfpedagogen


Expertise: Leerlingen begeleiden die tekorten vertonen in het functioneren van de psychomotoriek bij de schrijfhandeling om (weer) soepel te kunnen schrijven.

Tijdens deze workshop staan schrijven en emotie centraal. De schrijfpedagogische werkwijze van Instituut Haenen van der Hout, Stichting voor Schrijfpedagogische hulp (SPH) heeft als uitgangspunt in de benaderingswijze de volledige aanvaarding van het kind c.q. de volwassene in diens bewegingsuiting. Schrijven is net als lopen, spreken en mimiek, een vorm van psychomotorisch gedrag. Uitsluitend door het vele doen ontstaat de bewegingstaal. Daarin herkennen we het eigene van het individu.

Letterpret in de letterclub (PO, groep 3 en 4)

drs. Sabrine van Everdingen, docent schrifteducatie Katholieke Pabo Zwolle (KPZ)


Expertise: onderwijskundige en docent handschriftonderwijs/ schrifteducatie, lid Platform Handschriftontwikkeling, SchrijvenNL en landelijk PABO netwerk schrifteducatie.

Leren schrijven is meer dan bewegen. Het leren schrijven met de hand is een cognitief motorische vaardigheid die kinderen op gestructureerde wijze kunnen leren. Deze workshop concretiseert de transfer van wetenschap naar praktijk. Door middel van veel speelse praktische voorbeelden laten we zien hoe je kinderen kritisch kunt laten kijken naar de letter en hoe ze zich het bewegingstraject effectief eigen kunnen maken.

Een must voor iedere leerkracht die de gebruikte methoden wil upgraden, want de leerkracht blijft de belangrijkste rol houden in het geven van expliciete en effectieve instructies tijdens het aanleren van letters, de verbindingen en schriftcriteria.

Taalronde, betrokken schrijfonderwijs

Annette Benedictus, taalconsulent stichting Taalvorming


Expertise: Taalconsulent Stichting Taalvorming en eigenaar Verhalen zaaien

Bij Stichting Taalvorming werken we met  taalrondes. Een taalronde is een doordachte opbouw van taalwerkvormen, waarbij in een korte tijdsspanne alle taaldomeinen aan bod komen. Mondelinge en schriftelijke taal liggen in een taalronde in elkaars verlengde, ze verrijken elkaar. Bij taalrondes nemen we kleine stapjes om tot een geschreven tekst te komen. Daarbij maken we gebruik van de rijke bron van eigen ervaringen, deze bieden een goed uitgangspunt voor interessante gesprekken en stelopdrachten in elke groep, dat zorgt ervoor dat kinderen betrokken blijven. In deze workshop maken deelnemers kennis met de werkwijze van Taalvorming om stapsgewijs tot een geschreven tekst te komen.

Aantekeningen maken met je pen is slim en effectief (PO, groep 8 en VO)

Else Kooijman, MEd


Expertise: expert handschrift en typschrift (les/begeleiding, ontwikkeling curriculum en onderwijsmateriaal)

In deze workshop leer je hoe je leerlingen kunt begeleiden ten aanzien van de voorwaarden (leesbaarheid en tempo) en hoe je leerlingen leert verschillende vormen van schrift in te zetten om slimme aantekeningen te maken.

Wie aantekeningen maakt, houdt zijn gedachten beter bij de les. Aantekeningen maken met pen bevordert bovendien de opname en verwerking van leerstof. Wat moet je kunnen om slim en efficiënt aantekeningen te maken met pen?

De ideale pengreep, schrijfmaterialen en meer……(PO)

Gerda Broekstra, Kinderergotherapeut


Expertise: De Schrijfvriend, Ontwikkelen en productie van unieke schrijfschriften, schrijfmaterialen en schrijfmethode

Als je het belang van de goede pengreep inziet, wil je de workshop: “De ideale pengreep en meer” niet missen!  Een juiste pengreep is van cruciaal belang voor een goede schrijfontwikkeling van elke leerling. Een correcte pengreep ondersteunt bij het ontwikkelen van een goed en leesbaar handschrift. Maar wat is dan een goede pengreep?

Het juist leren hanteren van de pen kan ook nooit los gezien worden van o.a. de zithouding van de leerling, welke (schrijf)materialen er gebruikt worden en hoe het (schrijf)werk wordt aangeboden aan de leerling. Dus naast kennis over de juiste materialen inclusief pengreep is er in deze workshop ook aandacht voor de zit- en schrijfhouding, schrijven met hulplijnen en vormgeving van schrijfopdrachten, omdat dit alles bijdraagt aan het leren schrijven met een mooi handschrift.

Persoonlijke toelichting curriculum herziening Nederlands PO en VO

Ambassadeurs Curriculum.nu (voormalig leden Ontwikkelteam Nederlands)


Expertise: Bij het leergebied Nederlands is er veel aandacht voor schriftelijk communiceren (lezen en schrijven) en voor het afstemmen op meer formele taalgebruikssituaties. Beide vaardigheden leren de meeste leerlingen vooral op school.

Deze workshop geeft een toelichting op het leergebied Nederlands. Om doelgericht te communiceren, leren leerlingen lezen en schrijven en verwerven ze inzicht in hoe taal in elkaar zit en werkt. De basis blijft goed leren lezen, schrijven, spreken en luisteren, en blijft daarmee hetzelfde als in het huidige curriculum. Wel verschuiven er een aantal accenten die gelden voor alle fasen van het primair en voortgezet onderwijs. Leerlingen werken aan hun taalbasis door in betekenisvolle taalgebruiks-situaties gesprekken te voeren, te spreken, te kijken, te luisteren, te lezen en te schrijven.

Klaar om te schrijven?  WRITIC Assessment (PO onderbouw)

Margo van Hartingsveldt, opleidingsmanager en lector ergotherapie, Faculteit Gezondheid, Hogeschool van Amsterdam
Liesbeth de Vries, kinderergotherapeut en onderzoeker, Bee ergotherapie voor kinderen


Expertise: Voorbereidend schrijven, schrijven, kinderergotherapie. Het Writing Readiness Inventory Tool In Context (WRITIC) evalueert of oudste kleuters klaar zijn om te starten met het leren schrijven. Wanneer kinderen starten met het leren schrijven terwijl ze daar niet klaar voor zijn, lopen ze het risico om schrijfproblemen te ontwikkelen. Dat heeft vaak negatieve gevolgen op de schoolprestaties en het zelfvertrouwen van een kind. Schrijven met de hand stimuleert het brein meer dan typen en ondersteunt het kind bij het leren lezen. Door vroegtijdig te evalueren of kinderen startklaar zijn, kunnen papier en pentaken gestimuleerd worden voordat kinderen naar groep 3 gaan, zodat ze goed voorbereid kunnen starten met het leren schrijven.

Tijdens de workshop wordt theorie geboden over voorbereidend schrijven en het belang van het leren schrijven voor de ontwikkeling van kinderen. Het meetinstrument WRITIC wordt toegelicht en met videofragmenten wordt duidelijk welke aspecten van belang zijn om in kaart te brengen bij de evaluatie van het startklaar zijn voor het leren schrijven. Als laatste worden praktische adviezen besproken welke ingezet kunnen worden om het voorbereidend schrijven te stimuleren.

website: www.hva.nl/writic